Federacja Organizacji Kresowych

Losy polskich osiedli i kościołów na Wołyniu

     Czesław Piotrowski był mieszkańcem Huty Stepańskiej, wielkiej polskiej wsi w powiecie Kostopolskim na Wołyniu. Walczył w oddziale samoobrony tej wsi, potem po przymusowej ewakuacji Huty był partyzantem w oddziale kpt. Władysława Kochańskiego„Wujka”, „Bomy”. A na koniec służył w 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej.      Po przejściu na emeryturę, przystąpił do spisywania losów polskich wsi, to znaczy tych w których mieszkało co najmniej 50% Polaków. Zbierał dane o każdej z nich, ustalał ile w niej było zagród i czy, kiedy i przez kogo, została zniszczona. Wyniki swej pracy umieścił w książce pt. Zniszczone i zapomniane osiedla polskie oraz kościoły na Wołyniu , wydanej w 2002 roku własnymi staraniami wśród prywatnych sponsorów.      Z pośród 1207 takich wsi wołyńskich, 37 zniszczyli Niemcy, 66 przetrwało do 1945 roku, natomiast 1064 spalili nacjonaliści ukraińscy. Obecnie na mapie Wołynia można znaleźć tylko część z tych co przetrwały, gdyż rozbiórki w czasie powojennego tworzenia kołchozów dotknęły około połowy tej ilości .      Zastanawiające jest, że mogą odzywać się jeszcze obrońcy ukraińskiego nacjonalizmu przecząc dokonanej rzezi. Co bowiem się stało z tymi polskimi wsiami, które zniknęły z mapy? Rozebrano je? Dlaczego?      Odpowiedzi udzielają Władysław i Ewa Siemaszkowie w swojej wielkiej książce, którzy niezależnie od Piotrowskiego ustalali losy mieszkańców tych polskich wsi.      Piotrowski podaje też w swojej książce ile polskich zagród wiejskich uległo zniszczeniu w czasie tego nacjonalistycznego, zbrodniczego szaleństwa, w poszczególnych miesiącach 1943 roku:
luty       227
marzec       1817
kwiecień       3571
maj       3344
czerwiec       2579
lipiec       9224
sierpień       3249
wrzesień       558
październik       185
listopad       258
grudzień       369
razem       25401 zagród (gospodarstw)

W książce można też znaleźć informacje o ilości zagród zniszczonych we wsiach, gdzie Polacy stanowili mniejszość.

Autor ustalił też losy kościołów wołyńskich.
Ukraińcy zniszczyli w 1943 i 1944 roku       103
Po 1944 władze sowieckie rozebrałyły       94
Wykorzystano do innych celów       25
Zwrócono wiernym po 1992 roku       26